Teknik Destek

  • Yazıtipi boyutunu arttır
  • Varsayılan yazıtipi boyutu
  • Yazıtipi boyutunu azaltır
Anasayfa Haber Yapımı 3) Yazım Bilgileri

3) Yazım Bilgileri

Broşürümüzün bu kısmında, DHF - Enformasyon Komisyonunun hazırladığı ve hâlihazırda uyguladığı haber yazım bilgilerini aktarıyoruz.

Tüm faaliyetçiler bu bilgileri öğrenecek ve yeni yoldaşlara da öğretecektir.

3.1) Haberler

Haber Başlığı

Başlığın bütün kelimelerinin baş harfleri büyük yazılır.

Başlık yayınlanacak haberin içeriğine uygun bir şekilde, kısaca olayı özetleyecek bir şekilde belirlenir.

Örnek: Başbakan Mamak Halkı Tarafından Protesto Edildi

Eğer habere daha fazla dikkat çekilmek isteniyorsa daha yaratıcı başlıklar da kullanılabilir.

Örnek: 19 Yıl Sonra Büyük Hüsran! (Cumhurbaşkanı?nın 19 yıldan sonra gerçekleştirdiği Dersim ziyareti için kullanılan başlık)

Yazılan haber videolu ise başlığın sonuna parantez içerisinde (Video Haber) ifadesi eklenir. Eğer haber yayınlandıktan sonra yenilendiyse başlığın sonuna parantez içersinde (Yenilendi) ifadesi eklenir.

Örnek: SEKA İşçilerinden Basın Açıklaması (Video Haber)

Örnek: SEKA İşçilerine Polis Saldırısı (Yenilendi)

Spot

Sitede haberin başlığıyla birlikte sunulan bir unsurdur. Spot, başlıktan daha geniş bir şekilde, haberin hangi olayı anlatacağını bildiren giriş paragrafıdır.

Örnek:

ANKARA (12.12.2009) ? ?.

Başbakan Mamak Halkı Tarafından Protesto Edildi

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan bugün katıldığı metro istasyonu açılışında, Mamak halkı tarafından protesto edildi.

?

Yer ve Tarih

Şehir merkezleri için yer adı olarak ilin adı aynen kullanılır. Eğer ilçeden bir haberse, şehrin adının yanına bir tire (-) işareti eklenerek konulur. Yer adı tamamen büyük harflerle yazılır.

Tarih gg.aa.yyyy formatına uygun bir şekilde parantez içerisinde yer adının yanına bir boşluk bırakılarak yazılır. Tarih yazıldıktan sonra bir boşluk ardından bir tire işareti ve tekrar bir boşluk bırakılarak haber metnine giriş yapılır.

Örnek 1:

AYDIN (03.11.2009) - Demokratik Haklar Federasyonu, ülke genelinde başlattığı çalışmalarla 25 Kasım?a?

Örnek 2:

AYDIN - NAZİLLİ (03.11.2009) - Demokratik Haklar Federasyonu, ülke genelinde başlattığı çalışmalarla 25 Kasım?a?

Tire işaretinin öncesinde ve sonrasında boşluk kullanmaya dikkat edilir.

Haber içerisinde verilecek tarihlerde, gün sayıyla, ay kelimeyle ve yıl yine sayıyla yazılır, hemen arkasından parantez içinde gün zikredilir.

Örnek: DHF faaliyetçileri 24 Ağustos 2010 (Salı) günü?

Paragraflar

Paragrafların uzunluklarına dikkat edilir. Çok uzun paragraflar anlamlı bir şekilde bölünmeli haberin okuması kolaylaştırılmalıdır.

Paragraflar arasında verilen ara başlıklar kalın olarak verilir. Kelimelerin bütün baş harfleri büyük olmayacak şekilde normal bir cümle olarak girilmelidir.

3.2) Dil Bilgisi Kuralları

Dil bilgisi kurallarına uymak demek, yaptığımız işi ciddiye almak demektir.

Yazılı anlatımda duygu, düşünce, vurgu? Hepsi, noktalama işaretlerinin doğru kullanımıyla mümkündür.

Bu bakımdan, noktalama işaretlerine gereken özeni gösterecek ve sitelerle ilgilenen yoldaşların zamanından çalmayacağız!

3.2.1) Noktalama İşaretleri

Noktalama işaretlerinden nokta, virgül, noktalı virgül, iki nokta, üç nokta, soru, ünlem, tırnak işaretleri, ayraç ve kesme, ait oldukları kelimelere bitişik olarak yazılır ve kesme dışındaki işaretlerden sonra bir harf boşluğu ara verilir.

Nokta ( . )

1. Cümlenin sonuna konur:

Ahmet afiş astı.

2. Bazı kısaltmaların sonuna konur:

Dr. (doktor), Yrd. Doç. (yardımcı doçent), Prof. (profesör), Cad. (cadde), Sok. (sokak), s. (sayfa), sf. (sıfat), vb. (ve başkası, ve benzeri, ve bunun gibi), Alm. (Almanca), Ar. (Arapça), İng. (İngilizce).

3. Sayılardan sonra sıra bildirmek için konur:

3. (üçüncü), 15. (on beşinci); II. Mehmet, XIV. Louis, XV. yüzyıl; 2. Cadde, 20. Sokak, 4. Levent.

UYARI: Arka arkaya sıralandıkları için virgülle veya çizgiyle ayrılan rakamlardan yalnızca sonuncu rakamdan sonra nokta konur:

3, 4 ve 7. maddeler; XII ? XIV. yüzyıllar arasında.

4. Bir yazının maddelerini gösteren rakam veya harflerden sonra konur:

I. 1. A. b.

5. Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur:

01.05.1977, 18.05.1972.

Tarihlerde ay adları yazıyla da yazılabilir. Bu durumda ay adların­dan önce ve sonra nokta kullanılmaz:

1 Mayıs 1977, 18 Mayıs 1972.

6. Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur:

Eylem 17.30?da, DHF?nin yürüyüşüyle başladı.

Virgül ( , )

1. Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına konur:

Fırtınadan, soğuktan, karanlıktan ve biraz da korkudan sonra bu sıcak, aydınlık ve sevimli kurumun havasında erir gibi oldum.

2. Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur:

ABD?nin başını çektiği ve AB?nin destekçisi olduğu emperyalist kampın adına Büyük Ortadoğu Projesi (BOP) dediği işgal, ilhak, sömürü ve zulüm fırtınası, Ortadoğu halkları üzerinde kuvvetle esmeye, mazlum halkları kavurmaya devam ediyor.

3. Cümlede özel olarak vurgulanması gereken öğelerden sonra konur:

Şu durumda, DHF, daha çok çalışacak demektir.

4. Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan öğeleri belirtmek için konur:

Ayşe yoldaş, merdivenlerde oğlunun ayak seslerini duyar duymaz, hasretlisini karşılamaya atılan bir genç kadın gibi, koltuğundan fırlamış ve ona kapıyı kendi eliyle açmaya gelmişti.

5. Cümle içinde ara sözleri ve ara cümleleri ayırmak için konur:

Şimdi, yoldaşlar, müsaade buyurursanız, bu afişi şöyle asmak icap eder.

6. Kendisinden sonraki cümleye bağlı olarak ret, kabul ve teşvik bildiren hayır, yok, evet, peki, pekâlâ, tamam, olur, hayhay, başüstüne, öyle, haydi, elbette gibi kelimelerden sonra konur:

Peki, gideriz. Olur, ben de size katılırım. Haydi, geç kalıyoruz.

7. Bir kelimenin kendisinden sonra gelen kelime veya kelime gruplarıyla yapı ve anlam bakımından bağlantısı olmadığını göstermek ve anlam karışıklığını önlemek için kullanılır:

Bu, beyaz saçlı, genç görünen fakat ihtiyar bir arkadaşındır,

8. Hitap için kullanılan kelimelerden sonra konur:

Sayın Temsilci,

Sevgili Kardeşim,

Değerli Arkadaşım,

9. Sayıların yazılışında, kesirleri ayırmak için konur:

38,6 (otuz sekiz tam, onda altı), 25,33 (yirmi beş tam, yüzde otuz üç), 0,45 (sıfır tam, yüzde kırk beş).

UYARI: Metin içinde ve, veya, yahut bağlaçlarından önce de sonra da virgül konmaz:

UYARI: Metin içinde tekrarlı bağlaçlardan önce ve sonra virgül konmaz:

UYARI: Cümlede pekiştirme ve bağlama görevinde kullanılan da / de bağlacından sonra virgül konmaz:

UYARI: Metin içinde -ınca / -ince anlamında zarf-fiil görevinde kulla­nılan mı / mi ekinden sonra virgül konmaz:

UYARI: Şart ekinden sonra virgül konmaz:

UYARI: Metin içinde zarf-fiil ekleriyle oluşturulmuş kelimelerden sonra virgül konmaz:

Noktalı Virgül ( ; )

1. Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur:

Erkek yoldaşlardan İbo, Zeki, Seyfi, Hüseyin; kadın yoldaşlardan ise Aycan, Meral, Berna, Nilüfer bu afişleri ve pankartları asacaklar.

2. Öğeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur:

Demokratik Haklar Federasyonu (DHF), kendisini var eden örgütlü işçilerin, köylülerin, emekçilerin, gençlerin, kadınların ve diğer ezilen halk kesimlerinin kolektif aklına ve eylem birliğine, iradesine yaslanarak; 15 Ağustos 2010 ile 12 Eylül 2010 tarihleri arasında, önümüzdeki ay içerinde yapılacak olan anayasa referandumuna karşı bir boykot kampanyası başlatma kararı almıştır.

İki Nokta ( : )

1. Kendisinden sonra örnek verilecek cümlenin sonuna konur:

Bu görevi ancak o ikisi yerine getirebilirdi: Sefkan ve Hamiyet yoldaşlar.

2. Kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlenin sonuna konur:

Bu kararı almamıza sebep şu idi: DHF?nin işaret ettiği ideolojik, politik ve örgütsel birliği kuvvetlendirme süreci.

Üç Nokta ( ... )

1. Tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur:

DHF, örgütlü bulunduğu tüm illerde, ilçelerde ve köylerde? Ülke genelinde aktif bir boykot kampanyası hayata geçireceğini duyurur!

2. Kaba sayıldığı için veya bir başka sebepten ötürü açıklanmak istenmeyen kelime ve bölümlerin yerine konur:

Kılavuzu karga olanın burnu b...tan çıkmaz.

UYARI: Üç nokta yerine iki veya daha çok nokta kullanılmaz.

Soru İşareti ( ? )

1. Soru bildiren cümle veya sözlerin sonuna konur:

Bu mahallede örgütlenebildik mi yoldaşlar?

2. Bilinmeyen, kesin olmayan veya şüpheyle karşılanan yer, tarih vb. durumlar için kullanılır:

Yunus Emre (1240?-1320), (Doğum yeri: ?).

UYARI: -mı / -mi eki -ınca / -ince anlamında zarf-fiil işleviyle kulla­nıldığında soru işareti konmaz:

Akşam oldu mu kuruma döneriz.

UYARI: Soru ifadesi taşıyan sıralı ve bağlı cümlelerde soru işareti en sona konur:

Çok yakından mı bu sesler, çok uzaklardan mı?

Ünlem İşareti ( ! )

1. Sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümlelerin sonuna konur:

Yaşasın demokratik haklar mücadelemiz!

2. Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra konur:

Yoldaşlar!

3. Alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırılmak istenen sözden hemen sonra yay ayraç içinde ünlem işareti kullanılır:

AKP?yi süsleyen, yücelten ve sol çığırtkanlıklarla, 12 Eylül 1980?le ?hesaplaşma?nın (!) mimarı addeden tüm kesimler;

UYARI: Ünlemden sonra üç nokta yerine iki nokta konulması yeterlidir.

Gök ekini biçer gibi!.. Başaklar daha dolmadan.

Kısa Çizgi ( - )

1. Satıra sığmayan kelimeler bölünürken satır sonuna konur.

2. Ara sözleri ve ara cümleleri ayırmak için kullanılır:

Küçük bir grup ?iki taraftar, birkaç da DHF?li- köye giren geniş yolun ağzında durmuştu.

Eğik Çizgi ( / )

1. Yan yana yazılması gereken durumlarda mısraların arasına konur:

Duracak zaman değil / Durmayın ey yoldaşlar?

2. Adres yazarken apartman numarası ile daire numarası arasına ve semt ile şehir arasına konur:

Sağlık 2 Sokak, No.: 56/4 Kolej/ ANKARA

3. Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur:

18/11/1969, 15/IX/1994.

Tırnak İşareti ( ? ? )

1. Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözler tırnak içine alınır:

İbo şöyle diyordu: ?Durum iyidir.?

UYARI: Uzun alıntılarda her paragraf ayrı ayrı tırnak içine alınır.

2. Özel olarak belirtilmek istenen sözler tırnak içine alınır:

Bugün kimi ilerici ve demokrat, politik kitle örgütleri ile meslek örgütleri, sendikalar, odalar, dernekler ?AKP?ye Hayır? çalışması yürütmektedirler.

3. Cümle içerisinde kitapların ve yazıların adları ve başlıkları tırnak içine alınır:

UYARI: Cümle içerisinde özel olarak belirtilmek istenen sözler, kitapların ve yazıların adları ve başlıkları tırnak içine alınmaksızın koyu yazılarak veya eğik yazıyla (italik) dizilerek de gösterilebilir:

UYARI: Tırnak içine alınan sözlerden sonra kesme işareti kullanılmaz:

Tek Tırnak İşareti ( ? ? )

1. Tırnak içinde verilen ve yeniden tırnağa alınması gereken bir sözü belirtmek için kullanılır:

Denden İşareti (?)

1. Bir yazıdaki maddelerin sıralanmasında veya bir çizelgede alt alta gelen aynı sözlerin, söz gruplarının ve sayıların tekrar yazılmasını önlemek için kullanılır:

UYARI: Çoğu yoldaşımız denden işareti ile çift tırnağı birbirine karıştırmakta ve gereksiz yere denden işaretlerinden çift tırnak yapmaya çalışarak bu şekilde alıntıları haberlerde vermektedir.

Klavyenin sol üst köşesinde (ESC tuşunun hemen altında) yer alan ? işaretine bir kez tıklamak, çift tırnak için yeterlidir. Tabi cümle yahut paragraf sonunda ? yaparak kapatmayı unutmadan?

Yay Ayraç ( ( ) )

1. Cümlenin yapısıyla doğrudan doğruya ilgili olmayan açıklamalar için kullanılır:

Mevcut dünya düzeni (kapitalist-emperyalizm) savaşların, sömürünün, işsizliğin, açlığın, her türden gericiliğin, acı ve gözyaşının gerçek yaratıcısıdır.

UYARI: Yay ayraç içinde bulunan özel isimler ve yargı bildiren anlatımlar büyük harfle başlar ve sonuna uygun noktalama işareti getirilir.

UYARI: Hakkında açıklama yapılan söze ait ek, ayraç kapandıktan sonra yazılır:

2. Alıntılarda, başta, ortada ve sonda alınmayan kelime ve bölümlerin yerine konulan üç nokta, yay ayraç içine alınabilir.

3. Bir söze alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırmak için kullanılan ünlem işareti yay ayraç içine alınır.

4. Bir bilginin şüpheyle karşılandığını veya kesin olmadığını göstermek için kullanılan soru işareti yay ayraç içine alınır.

5. Bir yazının maddelerini gösteren sayı ve harflerden sonra kapama ayracı konur:

Köşeli Ayraç ( [ ] )

1. Ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce köşeli ayraç kullanılır:

Kesme İşareti ( ? )

1. Aşağıda sıralanan özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır:

UYARI: Sonunda p, ç, t, k ünsüzlerinden biri bulunan Ahmet, Çelik, Çiçek, Halit, Mehmet, Mesut, Murat, Özbek, Recep, Yiğit, Bosna-Hersek, Gaziantep, Kerkük, Sinop, Tokat, Zonguldak gibi özel adlara ünlüyle başlayan ek getirildiğinde kesme işaretine rağmen Ahmedi, Çeliği, Çiçeği, Halidi, Mehmedi, Mesudu, Muradı, Özbeği, Recebi, Yiğidi, Bosna-Herseği, Gaziantebi, Kerküğü, Sinobu, Tokadı, Zonguldağı biçiminde son ses yumuşatılarak söylenir.

UYARI: Özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında kesme işareti yay ayraçtan sonra konur:

Yunus Emre (1240?-1320)?nin, Yakup Kadri (Karaosmanoğlu)?nin.

Ancak cins isimler için yapılan açıklamalarda yay ayraçtan sonra doğal olarak kesme işaretine gerek yoktur:

Demokratik Haklar Federasyonu (DHF)nin çalışmaları....

UYARI: Özel adlar yerine kullanılan ?o? zamiri cümle içinde büyük harfle yazılmaz ve kendisinden sonra gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

2. Ulus, millet adları:

Türk?üm, Kürt?üm, Alman?sınız, İngiliz?den.

3. Devlet adları:

Demokratik Halk Cumhuriyeti Devleti?ni, Nepal?e.

4. Din ve mitoloji ile ilgili özel adlar:

Allah?ın, Tanrı?ya, Cebrail?den, Zeus?u.

5. Kıta, deniz, nehir, göl, dağ, boğaz, geçit, yayla; ülke, bölge, il, ilçe, köy, semt, bulvar, cadde, sokak vb. coğrafyayla ilgili yer adları:

Asya?nın, Marmara Denizi?nden, Akdeniz?i, Meriç Nehri?ne, Van Gölü?ne, Ağrı Dağı?nın, Çanakkale Boğazı?nın, Zigana Geçidi?nden, Uzunyayla?ya, İç Anadolu?da, Kuzey Kürdistan?a, Ankara?ymış, Sungurlu?ya, Ziya Gökalp Bulvarı?ndan, Yıldız Mahallesi?ne, Taksim Meydanı?ndan.

UYARI: Yer bildiren özel isimlerde kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğu zaman ekten önce kesme işareti kullanılır: Hisar?dan, Boğaz?dan.

6. Gök bilimiyle ilgili adlar:

Jüpiter?den, Venüs?ü, Halley?in, Merih?e, Büyükayı?da, Yedikardeş?ten, Samanyolu?nda.

7. Kitap, dergi, gazete ve sanat eseri (tablo, heykel, müzik vb.) adları:

Muhasebe?de, Devrimci Demokrasi Gazetesi?nde, Özgür Düşün?de.

UYARI: Kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz:

Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dekanlığına, Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğüne, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Başkanlığının.

UYARI: Özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz:

8. Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için konur:

DHF?nin, DGH?ye, DKH?den, YDSB?ye.

9. Sayılara getirilen ekleri ayırmak için konur:

1994?te, 8?inci madde, 2?nci kat; 7,65?lik, 9,65?lik.

9. Bir ek veya harften sonra gelen ekleri ayırmak için konur:

A?dan z?ye kadar, b?nin m?ye dönüşmesi?

Bağlaç Olan ?da, de?nin Yazılışı

1. Bağlaç olan da, de ayrı yazılır. Kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak ünlü uyumlarına uyar:

Ahmet de Mehmet de geldi.

UYARI: Ayrı yazılan da, de hiçbir zaman ta, te biçiminde yazılmaz.

UYARI: Ya sözüyle birlikte kullanılan da mutlaka ayrı yazılır: ya da.

UYARI: Da, de bağlacını kendisinden önceki kelimeden kesme ile ayırmak yanlıştır:

Ayşe de geldi (Ayşe?de geldi değil).

UYARI: Da, de bağlacının bulunma durumu eki olan -da, -de, -ta, -te ile hiçbir ilgisi yoktur. Bulunma durumu eki getirildiği kelimeye bitişik yazılır:

Devede (deve-de) kulak, evde (ev-de) kalmak, yolda (yol-da) kalmak, ayakta (ayak-ta) durmak, çantada (çanta-da) kek­lik. İkide (iki-de) bir aynı sözü söyleyip durma.

Bağlaç Olan ?-ki?nin Yazılışı

1. Bağlaç olan ki ayrı yazılır:

Demek ki, kaldı ki, bilmem ki.

2. Ki bağlacı, birkaç örnekte kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılır:

Belki, çünkü, hâlbuki, mademki, meğerki, oysaki, sanki. Bu örneklerden çünkü sözünde, -ki eki aynı zamanda küçük ünlü uyumuna uymuştur.

3. Şüphe ve pekiştirme göreviyle kullanılan ki sözü de ayrı yazılır:

Yoldaş geldi mi ki? Temsilcimiz konuşacak mı ki?

Bağlaç Olan ?ne ... ne ...?nin Yazılışı

1. Bu bağlacın kullanıldığı cümlelerde fiil olumlu olmalıdır:

Ne ülkemizde ne de diğer yarı sömürgelerde halklar özgürdür.

Soru Eki ?mı, mi, mu, mü?nün Yazılışı

1. Bu ek gelenekleşmiş olarak ayrı yazılır ve kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak ünlü uyumlarına uyar:

Hiç afiş kaldı mı? Sen de mi geldin Okan yoldaş? Olur mu hiç böyle oportünizm?

2. Soru ekinden sonra gelen ekler, bu eke bitişik olarak yazılır:

Fırçayı verecek misin? Örgütleniyor muyuz? Çoğalıyor muyuz?

3. Bu ek sorudan başka görevlerde kullanıldığında da ayrı yazılır:

Yoğun mu yoğun! Gaz atıldı mı ileri gidemiyoruz.

UYARI: Vazgeçmek birleşik fiili, mi soru ekiyle birlikte kullanıldığında iki ayrı biçimde yazılabilir:

Direnişten vaz mı geçtiler? Peki sen vazgeçtin mi?

Fiil Çekimi ile İlgili Yazılışlar

1. Gelecek zaman ekinin ünlüleri ile zaman ekinden önceki ünlü, söyleyişe bakılmaksızın bütün şahıslarda a, e ile yazılır:

Geleceğim, gelmeyeceğim, gelemeyeceğim, geleceğiz, gelmeyeceğiz, gelemeyeceğiz, gelmeyeceksin, gelemeyeceksin; alacağım, almayacağım, alamayacağım, almayacaksın, alamayacaksın; başlayacağım.

2. Teklik ve çokluk 1. kişi emir eklerinin ünlüsü ile ekten önceki ünlü, söyleyişe bakılmaksızın a, e ile yazılır:

Başlayayım, gelmeyeyim; başlayalım, gelmeyelim.

3. İstek ekinden önce gelen ünlü, söyleyişe bakılmaksızın a, e ile yazılır:

Başlayasın, başlaya, başlayasınız, başlayalar; gelmeyesin, gelmeye, gelmeyesiniz, gelmeyeler.

Mastar Eklerinin Yazılışı

1. -mak, -mek ile biten mastarlardan sonra -a, -e, -ı, -i eklerinden biri geldiğinde araya y ünsüzü girer:

Kazanmak-a > kazanma-y-a, aldanmak-ı > aldanma-y-ı, sevmek-e > sevme-y-e, görmek-i > görme-y-i.

İken?in Yazılışı

1. İken ayrı olarak yazılabildiği gibi kelimelere eklenerek de yazılabilir. Bu durumda başındaki i ünlüsü düşer. Getirildiği kelimenin ünlüleri kalın da olsa, bu ekin ünlüsü ince kalır:

Okur-ken (< okur iken), yazar-ken (< yazar iken), çalışır-ken (< çalışır iken), uyur-ken (< uyur iken), başlar-ken (< başlar iken), durmuş-ken (< durmuş iken), olgun-ken (< olgun iken), durgun-ken (< durgun iken).

2. İken, ünlüyle biten kelimelere ek olarak getirildiğinde başındaki i ünlüsü düşer ve araya y ünsüzü girer: okulday-ken (< okulda iken), yolday-ken (< yolda iken).

İle?nin Ek Olarak Yazılışı

1. İle ayrı olarak yazılabildiği gibi kelimelere eklenerek de yazılabilir. Kelimelere eklenerek yazıldığında ünlü uyumlarına uyar.

2. İle, ünsüzle biten kelimelere ek olarak getirildiğinde i ünlüsü düşer ve bitişik yazılır:

Bulut-la (bulut ile), çiçek-le (çiçek ile), kuş-la (kuş ile).

3. İle, ünlüyle biten kelimelere ek olarak getirildiğinde başındaki i ünlüsü düşer ve araya y ünsüzü girer. Ek, ünlü uyumlarına uyar:

Arkadaşı-y-la (arkadaşı ile), anası-y-la, (anası ile), çevre-y-le (çevre ile), sürü-y-le (sürü ile), yapı-y-la (yapı ile).

Ek Fiil Olan imek?in Yazılışı

1. İmek fiili bugün daha çok ekleşmiş olarak kullanılmakta ve ünlü uyumlarına uymaktadır.

2. Ünlüyle biten kelimelere eklendiğinde i ünlüsü düşer. Bu durumda araya y ünsüzü girer:

Ne-y-se (ne ise), sonuncu-y-du (sonuncu idi), yabancı-y-mış (yabancı imiş).

3. Ünsüzle biten kelimelere eklendiğinde de i ünlüsü düşer: gelir-se (gelir ise), güzel-miş (güzel imiş), yorgun-du (yorgun idi).

Pekiştirmeli Sıfatların Yazılışı

1. Pekiştirmeli sıfatlar bitişik yazılır:

Apaçık, apak, büsbütün, çepeçevre, çırçıplak, çırılçıplak, dümdüz, düpedüz, gömgök, güpegündüz, kapkara, kupkuru, paramparça, sapasağlam, sapsarı, sırsıklam, sırıl­sıklam, sipsivri, yemyeşil.